P10-L01 · P10 · P10-M01
Definieer een falsifieerbare vraag en begrensde keten-tijdreikwijdte
Vereisten: P08-L08 · P09-L08
Leerdoelen
- Definieer een falsifieerbare vraag en begrensde keten-tijdreikwijdte
- Schrijf een weerleggingstoets voordat je een graaf inspecteert.
Waarom dit belangrijk is
Een vage vraag zoals “Wie zit achter deze token?” bundelt stilzwijgend financiering, technische controle, identiteit en motief. Een begrensde vraag laat een tweede analist met dezelfde records tegenspreken in plaats van met een concurrerend verhaal.
Uitleg
Begin met een claim die kan falen. Noem netwerk, exacte activa-identificator, blokinterval en gebeurtenispredicaat. Scheid de benodigde waarneming van de hypothese die zij kan ondersteunen. “Financierde output X input Y?” is een registervraag; “Bestuurt dezelfde persoon beide?” vereist een andere bewijsbrug.
Registreer ondersteunende en weerleggende voorwaarden vooraf. Controleer dekking als een pad bij een indexer ontbreekt voordat je afwezigheid als weerlegging behandelt. Een tot één keten beperkte graaf sluit exchangeopname, bridge of regeling buiten de keten niet uit. Definieer een stopregel: beperk bij ontbrekend noodzakelijk ontvangst- of eigendomsbewijs de conclusie of markeer INSUFFICIENT EVIDENCE. Vergroot reikwijdte niet enkel omdat een label interessant lijkt.
Houd vier velden per claim bij: OBSERVED-record, INFERRED-interpretatie met alternatieven, UNKNOWN-feit en of beschikbaar bewijs voldoende is voor de voorgestelde conclusie. UNKNOWN beschrijft een ontbrekend feit; INSUFFICIENT EVIDENCE beschrijft een beslissing over een claim. Een rapport kan een overdracht waarnemen en tegelijk een eigendomsconclusie weigeren.
Begrippen
Reikwijdte: netwerk, activum, interval en predicaat.
Falsificator: een record dat de opgegeven toets zou tegenspreken.
Toeschrijvingsbrug: bewijs dat een technische relatie met de voorgestelde controller verbindt.
Historisch voorbeeld
ILLUSTRATIVE: analist R ontvangt een screenshot met de claim dat fictief activum T op netwerk N door actor H is gefinancierd. Gestipuleerde rijen tonen A → B bij blok 100 en C → B bij blok 102; er is geen identiteitsbewijs. De voorgestelde reikwijdte is N, blokken 99–103, exact activum T. Deze labels zijn geen echte adressen. Het registerpredicaat vraagt of A binnen dat interval B financierde; een aparte menselijke-controllerclaim blijft ongetoetst.
Visuele specificaties
Bewijspaneel met twee kolommen: registerpredicaat en identiteitspredicaat. Toon A → B en C → B als gestipuleerde verbindingen; teken geen cirkel voor gemeenschappelijke eigenaar. Voeg een dekkingspoort en stopvak toe.
Bijschrift: Fictief begrensd onderzoek; financieringsverbindingen identificeren geen mens.
SPECIFICATION_ONLY — de gerenderde visual is niet geproduceerd of onafhankelijk beoordeeld.
Wat het bewijs aantoont
Binnen de gestipuleerde fixture zijn twee financieringsrelaties opgegeven en is de begrensde vraag beantwoordbaar. Het plan maakt verzamelings- en afwijzingscriteria controleerbaar.
Wat het bewijs niet aantoont
Het bewijst geen werkelijke ketengebeurtenis, identiteit, eigendom, intentie of globale financieringshistorie. Een klein begrensd resultaat mag geen beschuldiging worden.
Veelgemaakte fouten
Beginnen met de verdachte persoon; gedeelde bestemming B als gedeelde controle behandelen; het tijdinterval stilzwijgend uitbreiden; ontbrekende providerrijen als bewijs van geen transactie interpreteren.
Praktische oefening
Formuleer een falsifieerbare registervraag in één zin en een aparte eigendomsvraag. Specificeer interval, falsificator, dekkingsvoorwaarde en stopvoorwaarde. Classificeer de twee inkomende verbindingen en de claim over actor H.
Uitgewerkte correctie tonen
Registervraag: “Ontvangt B binnen N-blokken 99–103 een overdracht van A voor activum T?” Falsificator: volledige gedecodeerde records voor dat interval tonen een ander activum of andere bestemming. Dekkingsvoorwaarde: alle blokken en relevante gebeurtenistypen zijn beschikbaar. A → B en C → B zijn alleen binnen deze fictieve fixture OBSERVED. Controle door dezelfde mens is UNKNOWN en bewijs is INSUFFICIENT voor toeschrijving aan actor H. Stop wanneer het benodigde interval of de toeschrijvingsbrug niet kan worden verkregen.
Controlelijst
- Noem exact netwerk en activum.
- Leg interval en predicaat vóór verzameling vast.
- Vermeld een falsificator en voorwaarde voor providerdekking.
- Scheid register-, controle- en identiteitsclaims.
Samenvatting
Een reproduceerbaar onderzoek begint met een claim die kan falen en een controleerbare reikwijdte.
Samenvatting
- Begrens de vraag vóór graafinterpretatie.
- Een financieringsrelatie en eigendomstoeschrijving vereisen ander bewijs.
- Ontbrekende dekking kan een conclusie verhinderen.
Volgende les
P10-L02
Hulpmiddelen
Gebruik de genoemde BlockAssay-tool alleen als context voor bewijslezing. Deze les creëert geen tooluitvoer, accountsessie of toegangsrecht. Offline oefening; onderteken, implementeer, autoriseer of financier niets.
Bronnen en grenzen van claims
- BTC: Bitcoin-ontwikkelaarsgids — transacties — Inputverwijzingen identificeren eerdere transactieoutputs; scripts identificeren geen mens. Grens: Alleen mechanismedocumentatie; oorspronkelijke illustratieve waarden zijn gestipuleerd, geen waarnemingen. Historische records hebben afzonderlijk vastgelegde herkomst en expliciete verzamelingsleemten.
- API: Specificatie van openbare Esplora API — GET-routes, gehele satoshiwaarden en geïndexeerde bevestigings-/outspendvelden. Grens: Alleen mechanismedocumentatie; oorspronkelijke illustratieve waarden zijn gestipuleerd, geen waarnemingen. Historische records hebben afzonderlijk vastgelegde herkomst en expliciete verzamelingsleemten.
Bewijsklassen
ILLUSTRATIVE — volledig fictieve offline invoer; geen actuele waarneming.
Observatiedatum
null — geen echte waarneming
Inhoudsversie
1
Beoordelingsdatum
null
Beoordelingsstatus
needs_review
Visuele specificaties
P10-L01-V01
Definieer een falsifieerbare vraag en begrensde keten-tijdreikwijdte
Fictief begrensd onderzoek; financieringsverbindingen identificeren geen mens.
Bewijspaneel met twee kolommen: registerpredicaat en identiteitspredicaat. Toon A → B en C → B als gestipuleerde verbindingen; teken geen cirkel voor gemeenschappelijke eigenaar. Voeg een dekkingspoort en stopvak toe.
Bewijspaneel met twee kolommen: registerpredicaat en identiteitspredicaat. Toon A → B en C → B als gestipuleerde verbindingen; teken geen cirkel voor gemeenschappelijke eigenaar. Voeg een dekkingspoort en stopvak toe.
Stapel waarnemingen, aannames, leemten en conclusie op 390 px; behoud volledige ID’s en volledig tekstequivalent. Brede tabellen scrollen lokaal.
Proza mag RTL volgen; ID’s, hoeveelheden en tijdassen blijven LTR. Behoud afhankelijkheidsrichting.
P10-L01-ILLUSTRATIVE-v1
Bronnen en grenzen van claims
BTC · PRIMARY_DOCUMENTATION
Bitcoin-ontwikkelaarsgids — transacties
- Ondersteunde claim
- Inputverwijzingen identificeren eerdere transactieoutputs; scripts identificeren geen mens.
- Verificatiegrens
- Alleen mechanismedocumentatie; oorspronkelijke illustratieve waarden zijn gestipuleerd, geen waarnemingen. Historische records hebben afzonderlijk vastgelegde herkomst en expliciete verzamelingsleemten.
- Controledatum
- 2026-10-02
https://developer.bitcoin.org/devguide/transactions.html
API · PRIMARY_DOCUMENTATION
Specificatie van openbare Esplora API
- Ondersteunde claim
- GET-routes, gehele satoshiwaarden en geïndexeerde bevestigings-/outspendvelden.
- Verificatiegrens
- Alleen mechanismedocumentatie; oorspronkelijke illustratieve waarden zijn gestipuleerd, geen waarnemingen. Historische records hebben afzonderlijk vastgelegde herkomst en expliciete verzamelingsleemten.
- Controledatum
- 2026-10-02
https://github.com/Blockstream/esplora/blob/master/API.md
Herkomst van gegevens
id: P10-L01-ILLUSTRATIVE-v1
dataStatus: ILLUSTRATIVE
observedAt: null
source: Original offline scenario in realOrHistoricalExample
scope: Fictional stipulated labels and values. No wallet, deployment, transaction, token launch or production observation.